Szydełkowanie dla początkujących: ściegi i pierwsza podkładka

Na początek wystarczy jasna, gładka włóczka, pasujące do niej szydełko i mała podkładka z półsłupków wykonywana w rzędach. Taki projekt pozwala przećwiczyć łańcuszek, wkłuwanie szydełka i utrzymywanie równej liczby oczek, bez pracy po okręgu ani łączenia kilku elementów.

W szydełkowaniu dla początkujących pomaga spokojne powtarzanie jednego ruchu i liczenie oczek, choć pierwsze rzędy mogą mieć różną wysokość, a brzegi lekko falować. Zanim zmienisz szydełko lub włóczkę, sprawdź, czy nie pomijasz ostatniego oczka i czy nie zaciskasz nadmiernie nici.

W 30 sekund

• Wybierz gładką, jasną włóczkę, na której łatwo rozpoznać pojedyncze oczka.
• Rozmiar szydełka dobierz na początek według oznaczenia na etykiecie włóczki.
• Naucz się łańcuszka i półsłupka; te dwa elementy wystarczą do wykonania prostej podkładki.
• Licz oczka po każdym rzędzie i zaznaczaj pierwsze oczko, aby łatwiej zachować proste brzegi.
• Jeśli robótka zwęża się lub rozszerza, najpierw sprawdź liczbę oczek, a następnie napięcie nici.

Co przygotować do pierwszej robótki

Do małej podkładki potrzebujesz jednego motka, jednego szydełka, nożyczek i igły dziewiarskiej z tępym końcem do schowania nitek. Przyda się także otwierany znacznik oczek. Możesz zastąpić go krótkim kawałkiem włóczki w kontrastowym kolorze.

Na pierwszą próbę wybierz włóczkę gładką, bez długiego włosa i wyraźnych zgrubień. Jasny kolor ułatwia zobaczenie, gdzie wkłuć szydełko. Włóczki bardzo ciemne, puszyste i fantazyjne utrudniają rozpoznawanie oczek, nawet jeśli podobają ci się bardziej od prostych przędz.

Do podkładki pod kubek praktycznym wyborem jest gładka bawełna. Przy zakupie sprawdź też zalecenia dotyczące prania. Ten projekt służy jako niewielka podkładka stołowa; nie traktuj go jako łapki do piekarnika ani podkładki pod gorący garnek.

Jak dobrać szydełko do włóczki

Punktem wyjścia jest rozmiar szydełka podany na banderoli. Jeśli producent wskazuje przedział, zacznij od rozmiaru mieszczącego się w tym zakresie i wykonaj kilka rzędów próbnych. Oznaczenie dotyczy konkretnej włóczki, dlatego nie dobieraj szydełka wyłącznie na podstawie wyglądu motka.

Dopasowanie oceń podczas pracy:

• Jeżeli trudno wsunąć szydełko w oczko, sprawdź, czy zbyt mocno zaciskasz nić. Przy swobodniejszym chwycie możesz też wypróbować większe szydełko z zalecanego zakresu.
• Jeżeli między oczkami pozostają duże przerwy, spróbuj prowadzić nić równiej albo sięgnij po mniejsze szydełko.
• Jeżeli szydełko zahacza o pojedyncze nitki przędzy, zwolnij i sprawdź, czy przechwytujesz całą nić.

Na tym etapie nie potrzebujesz kompletu szydełek. Ważniejsze jest takie połączenie przyborów, przy którym możesz wykonywać oczka bez siłowania się z robótką.

Jak trzymać szydełko i rozpoznawać oczka

Szydełko możesz trzymać podobnie do ołówka albo noża — wybierz chwyt, który pozwala swobodnie poruszać dłonią. Druga ręka prowadzi nić od motka i podtrzymuje robótkę blisko miejsca wkłucia. Jeśli pracujesz lewą ręką, układ dłoni będzie lustrzanym odbiciem opisu dla osoby praworęcznej.

Nić powinna przesuwać się po palcach z lekkim oporem. Mocny zacisk daje ciasne oczka i utrudnia kolejne wkłucia; zbyt luźne prowadzenie sprzyja powstawaniu pętli o różnej wielkości. Nie trzeba od razu znaleźć idealnego napięcia. Ćwicz możliwie podobny ruch przy każdym oczku.

W gotowym rzędzie górna część oczka przypomina literę „V”. Jej dwa ramiona to dwie nitki, pod które zwykle wkłuwa się szydełko podczas wykonywania następnego rzędu. W opisanym niżej projekcie pracuj pod obiema nitkami.

Pętli pozostającej na szydełku nie wliczaj do liczby oczek łańcuszka. To pętla robocza, z której dopiero powstanie kolejne oczko.

Podstawowe ściegi krok po kroku

Do pierwszej podkładki wystarczą łańcuszek i półsłupek. Oczko ścisłe i słupek warto poznać jako następne: pojawiają się w wielu opisach, ale nie musisz ćwiczyć wszystkich ściegów jednocześnie.

W poniższych instrukcjach „narzut” oznacza przełożenie nici biegnącej od motka nad szydełkiem, tak aby można było uchwycić ją haczykiem i przeciągnąć przez pętlę.

Pętla początkowa i łańcuszek

Łańcuszek tworzy podstawę robótki wykonywanej w rzędach. Powinien być na tyle luźny, aby dało się później wkłuć szydełko w jego oczka.

1. Zrób z nici pętlę, pozostawiając wolny koniec do późniejszego schowania.
2. Przeciągnij przez nią fragment nici biegnącej do motka, tworząc przesuwany węzeł.
3. Włóż szydełko w powstałą pętlę i dopasuj ją do trzonka. Powinna się przesuwać, bez mocnego zaciskania.
4. Nabierz nić szydełkiem i przeciągnij ją przez pętlę na szydełku. Powstało pierwsze oczko łańcuszka.
5. Powtarzaj nabieranie i przeciąganie nici, aż uzyskasz potrzebną liczbę oczek.

Przy liczeniu szukaj kolejnych kształtów „V”. Nie doliczaj początkowego węzła ani pętli roboczej.

Półsłupek

Półsłupek tworzy niski, dość zwarty ścieg. Dobrze nadaje się do ćwiczenia równych rzędów i kontroli brzegów.

1. Wkłuj szydełko w wybrane oczko.
2. Nabierz nić i przeciągnij ją przez oczko. Na szydełku są teraz dwie pętle.
3. Ponownie nabierz nić.
4. Przeciągnij ją przez obie pętle jednocześnie.

Na szydełku pozostaje jedna pętla — półsłupek jest gotowy. Przed wkłuciem nie wykonujesz narzutu.

Oczko ścisłe

Oczko ścisłe służy między innymi do łączenia elementów lub przechodzenia do innego miejsca robótki bez dodawania wyraźnej wysokości.

1. Wkłuj szydełko w oczko.
2. Nabierz nić.
3. Przeciągnij ją przez oczko robótki i od razu przez pętlę znajdującą się na szydełku.

To inny ruch niż przy półsłupku: nie zatrzymujesz się z dwiema pętlami, aby wykonać kolejny narzut.

Słupek z jednym narzutem

Słupek jest wyższy od półsłupka i daje luźniejszą strukturę. Najważniejsza różnica pojawia się jeszcze przed wkłuciem szydełka.

1. Wykonaj narzut.
2. Wkłuj szydełko w oczko, nabierz nić i przeciągnij ją przez to oczko. Na szydełku są trzy pętle.
3. Nabierz nić i przeciągnij ją przez dwie pierwsze pętle.
4. Ponownie nabierz nić i przeciągnij ją przez dwie pozostałe pętle.

Przy korzystaniu z gotowego wzoru sprawdzaj jego legendę oraz to, czy używa terminologii amerykańskiej, czy brytyjskiej. Tabela „Crochet Terminology” firmy King Cole pokazuje, że brytyjskie „double crochet” (dc) odpowiada amerykańskiemu „single crochet” (sc). Sam skrót bez informacji o systemie nazewnictwa może więc prowadzić do wyboru niewłaściwego ściegu.

Pierwszy projekt: prosta podkładka z półsłupków

Podkładkę wykonasz w rzędach, zachowując przez cały czas tę samą liczbę półsłupków. Poniższy zapis określa liczbę oczek, ale nie gotowy wymiar: ten zależy od grubości włóczki, szydełka i sposobu prowadzenia nici. Kwadratowy kształt uzyskasz, porównując wysokość robótki z jej szerokością.

W tym projekcie oczko łańcuszka wykonywane przy zawracaniu nie liczy się jako półsłupek. Dzięki temu zasada pozostaje taka sama w każdym rzędzie.

1. Zrób 16 oczek łańcuszka. Policz je przed rozpoczęciem pierwszego rzędu.
2. Wykonaj pierwszy rząd. Wkłuj szydełko w drugie oczko od szydełka i zrób półsłupek. Następnie wykonaj po jednym półsłupku w każdym kolejnym oczku łańcuszka. Na końcu powinno być 15 półsłupków.
3. Przygotuj następny rząd. Zrób jedno oczko łańcuszka i odwróć robótkę, aby pracować z powrotem wzdłuż jej górnej krawędzi.
4. Wykonaj drugi rząd. Zrób pierwszy półsłupek w pierwszym oczku poprzedniego rzędu, pod obiema nitkami jego górnego „V”. Zaznacz wykonany półsłupek znacznikiem. Dalej pracuj po jednym półsłupku w każdym oczku. Ponownie policz: ma ich być 15.
5. Powtarzaj ten sam układ. Jedno oczko łańcuszka, odwrócenie robótki i 15 półsłupków. Znacznik przekładaj do pierwszego półsłupka każdego nowego rzędu.
6. Sprawdź kształt na płasko. Zakończ dodawanie rzędów, gdy wysokość będzie zbliżona do szerokości. Nie rozciągaj robótki podczas oceny.
7. Zabezpiecz koniec. Odetnij nić, zostawiając zapas do schowania. Przeciągnij wolny koniec przez pętlę na szydełku i delikatnie zaciśnij.
8. Schowaj obie końcówki. Za pomocą igły dziewiarskiej przeprowadź je przez kilka sąsiednich ściegów po spodniej stronie, zmieniając kierunek. Nie ściągaj przy tym powierzchni podkładki.

Na pierwszą próbę możesz pozostawić brzeg bez dodatkowego obramowania. Łatwiej wtedy zobaczyć, jak układają się początki i końce rzędów.

Nierówne brzegi: co sprawdzić przed pruciem

Nierówny brzeg sam w sobie nie wskazuje jednej przyczyny. Najpierw policz oczka w ostatnim poprawnym i w obecnym rzędzie. Dopiero potem oceń napięcie nici oraz sposób wykonywania oczek zwrotnych.

Nierówności podkładki: objawy, możliwe przyczyny i sposoby sprawdzenia błędów

Co widać	Możliwa przyczyna	Jak to sprawdzić
Podkładka stopniowo się zwęża	Pomijanie pierwszego lub ostatniego oczka	Policz półsłupki i znajdź oczko oznaczone w poprzednim rzędzie
Podkładka stopniowo się rozszerza	Dwa półsłupki w jednym oczku lub dodatkowy ścieg w oczku zwrotnym	Sprawdź, czy liczba półsłupków nadal wynosi 15
Dolna krawędź jest mocno ściągnięta	Zbyt ciasny łańcuszek początkowy	Porównaj jego szerokość z szerokością kolejnych rzędów
Brzeg ma miejscowe luźne pętle	Nierówne napięcie nici przy zawracaniu	Przyjrzyj się wielkości pierwszych i ostatnich oczek
Powierzchnia lekko się skręca	Ciasna praca lub zmienne napięcie nici	Połóż robótkę swobodnie i sprawdź także liczbę oczek

Gdy znajdziesz pominięte albo dodane oczko, najczytelniejszą poprawką jest sprucie do miejsca błędu. Wyjmij szydełko i powoli pociągaj nić biegnącą do motka. Zatrzymaj się przed błędnym ściegiem, włóż szydełko w odsłoniętą pętlę i ponów fragment.

Nie próbuj wyrównywać zwężającej się podkładki przez przypadkowe dodawanie oczek w następnych rzędach. Może to przywrócić szerokość, ale pozostawi uskok na brzegu i utrudni rozpoznanie, gdzie powstał błąd. Przy pierwszym projekcie poprawienie jednego rzędu pomaga lepiej zrozumieć budowę ściegu niż dalsza praca ze zmienioną liczbą oczek.

O autorce

Emilia Rudzińska

Emilia Rudzińska — redaktorka Ellie.pl. Opracowuje artykuły o pielęgnacji, modzie i codziennych wyborach. Porządkuje informacje o produktach, materiałach i sposobach użytkowania oraz wskazuje źródła, które pomagają lepiej zrozumieć temat.

Wszystkie artykuły autorki →